“Het is alsof je hoofd nog met een oude versie van jou werkt, terwijl je lichaam inmiddels een flinke update heeft gehad.”
 
Wennen aan een nieuw lichaam na afvallen: waarom duurt dat zo lang?
Omdat je zelfbeeld langzamer verandert dan je lichaam. In relatief korte tijd kan je lichaam behoorlijk veranderen, terwijl je zelf het gevoel hebt dat er weinig anders is. In je hoofd weet je misschien best dat je bent afgevallen, maar jezelf ook zo zien en ervaren is iets totaal anders. Dat heb ik zelf ook meegemaakt. Mijn lichaam was echt heel anders, maar mijn zelfbeeld had veel meer tijd nodig om bij te komen.
Waarom loopt mijn zelfbeeld achter op mijn lichaam?
Jarenlang ben je gewend geweest aan een bepaald lichaam. Je weet hoe je eruitziet, hoe je kleding zit en welke delen je liever verbergt of juist laat zien. Dat beeld zit stevig in je systeem en buig je niet zomaar om omdat de weegschaal een nieuw getal aangeeft. Rationeel kun je heel goed begrijpen dat je lichaam veranderd is, maar ondertussen bekijk je jezelf nog altijd vanuit het beeld dat je jarenlang hebt gehad. Het is alsof je hoofd nog met een oude versie van jou werkt, terwijl je lichaam inmiddels een flinke update heeft gehad.
Nadat ik bijna dertig kilo was afgevallen, merkte ik dat zelf ook. Mijn lijf was verre van hetzelfde, maar dat betekende niet dat ik mezelf ook op die nieuwe manier zag. Het heeft echt lang geduurd voordat mijn zelfbeeld ook maar een beetje gelijk liep met mijn lichaam. Ik zag foto’s van mezelf en het duurde een tijd om te beseffen dat ik dat was. Ik liep naar de verkeerde maten in de kledingwinkel. En ik keek in de spiegel nog altijd naar de dingen waar ik altijd negatief op was, ondanks dat er zoveel was veranderd.
Je kijkt dus niet alleen naar hoe je er nu uitziet. Je kijkt ook met de ervaringen, gewoontes en overtuigingen die je al die jaren daarvoor hebt opgebouwd.
 
Waarom ben ik nog steeds niet blij met mijn lichaam, terwijl het is gelukt?
Misschien heb je jarenlang naar dit moment toegeleefd. Je wilde afvallen en hebt daar veel voor gedaan, en uiteindelijk is het gelukt. Je zou blij moeten zijn en toch voelt dat niet zo. Dat kan behoorlijk verwarrend zijn, zeker wanneer je omgeving ziet wat je hebt bereikt en je zelf nog niet kunt genieten van het resultaat. Maar weet dat dankbaar zijn voor wat er is veranderd en tegelijkertijd onzeker blijven over je lichaam twee gevoelens zijn die elkaar niet uitsluiten.
Daar komt nog iets bij. Je doel schuift vaak mee zodra je het vorige hebt bereikt. Eerst wilde je alleen maar afvallen. Daarna zou je het fijn vinden als je huid strakker wordt, bepaalde plekken er anders uitzien of als je kleding je op een specifieke manier laat voelen. Maar zodra je die doelen hebt gehaald, blijkt er weer iets anders te zijn waar je nog niet helemaal tevreden over bent.
En dat is de grote valkuil: het idee dat je pas tevreden mag zijn wanneer je aan je volgende voorwaarde voldoet. Wanneer ben je dan klaar? Als je jouw zelfbeeld jarenlang hebt verbonden aan alles wat er beter, mooier of anders moet, dan verdwijnt die manier van kijken niet automatisch omdat je gewicht verandert. Het betekent niet dat je resultaat mislukt is, maar dat je op een andere manier met je zelfbeeld om mag gaan.
Wat helpt om te wennen aan een veranderd lichaam?
Hoe graag je ook blij wilt zijn met je nieuwe lichaam, je kunt jezelf niet dwingen om het mooi te vinden. Jezelf vertellen dat je dankbaar moet zijn of positief moet denken, maakt het meestal ook niet ineens anders. Wat je wel kunt doen, is jezelf steeds opnieuw de gelegenheid geven om te ervaren hoe je lichaam er nu uitziet en wat het allemaal kan.
1. Stop met wachten tot je lichaam nog verder verandert
Het is heel verleidelijk om pas nieuwe kleren te kopen, of foto’s van jezelf te laten maken, wanneer je helemaal tevreden bent. Maar daarmee stel je het moment waarop je jezelf opnieuw leert kennen steeds uit. Het gat tussen je beeld en de werkelijkheid wordt dan groter en groter. Ook de kleine stapjes zijn de moeite waard, je hoeft niet te wachten tot je het eindpunt bereikt.
2. Draag kleding die bij je lichaam van nu past
Kleding doet heel veel. Leg je kast dus niet vol met kleren die je bewaart voor wanneer je verder bent afgevallen. Of met kleren die je eraan herinneren hoe je er vroeger uitzag. Zorg dat je kleding hebt voor nu, waarin je je lichaam van nu helemaal kunt ervaren. Al zijn het maar een paar setjes, omdat je nog niet te veel wilt investeren. Je lijf van nu is het ook waard om goed te tonen. Laat de toekomst en het verleden voor wat het is.
3. Kijk eens zonder direct te beoordelen
Wanneer je in de spiegel kijkt, merk dan eens op waar je aandacht automatisch naartoe gaat. Welke plekken bekijk je als eerste? Wat vergelijk je met vroeger? Waarover heb je direct een oordeel? Je hoeft dat oordeel niet weg te duwen. Maar je kunt wel proberen om verder te kijken dan die ene plek waar je aandacht altijd blijft hangen. Meer lezen over waarom we zo naar onszelf kijken? Dat staat in Waarom vind ik mezelf niet mooi op foto’s?
4. Laat jezelf eens fotograferen
Spannend, zeker. Het kan heel confronterend voelen, vooral wanneer je zelfbeeld nog niet is bijgewerkt. Tegelijkertijd is het dé manier om jezelf vanuit een ander perspectief te bekijken. Je onzekerheden zijn niet met een klik opgelost en je kijkt niet ineens dolgelukkig naar jezelf. Zo werkt het niet. Maar een foto kan je laten stilstaan en laten inzien wat je in de spiegel overslaat.
En dat gevoel dat je jezelf, al is het maar heel even, mooi vindt, is een heel sterk startpunt voor de verandering van je zelfbeeld. Het is het begin van een training voor je brein om anders te leren kijken. Zelfbeeld verandert niet vanzelf, dus geef jezelf in de tussentijd de ruimte om te ontdekken wie je nu bent. Ook als dat nog even wennen is.